OPINIE

Plastics om de wereldwijde vraag naar olie te stimuleren

door Gerben Beckmann

“Het is onwaarschijnlijk dat nieuwe technologieën zoals elektrische auto's de vraag naar olie zullen doen afnemen. Als we het hebben over de vraag naar olie, de piek in de vraag naar olie (en) op de dynamiek van de oliemarkt, dan ligt de focus alleen op auto's - en dat is helemaal verkeerd. Als we kijken naar de volgende 10 tot 15 jaar, dan zijn de belangrijkste drijvende krachten achter de groei van de wereldwijde vraag naar olie de petrochemicaliën," aldus de directeur van het I.E.A. (International Energy Agency).

Een recent rapport voorspelt dat kunststoffen en andere petrochemische producten de mondiale vraag naar olie zullen doen stijgen met zeker 30% tot 2050.

Plastics en andere van dergelijke producten zijn tot nu toe goed voor 12 miljoen vaten per dag. Dat is ongeveer 12 procent van de totale vraag naar olie. Dit cijfer zal zeker stijgen naar bijna 18 miljoen vaten in 2050. Oliereuzen zoals Exxon Mobil en Royal Dutch Shell, maar ook belangrijke spelers zoals Saoedi-Arabië en Koeweit, rekenen op de toegenomen vraag en investeren fors in petrochemische fabrieken.

Valdez_Trash_Pilejpg

"Natuurlijk kunnen de maatregelen om (petrochemicaliën) duurzaam te maken deze groei remmen (!), maar we twijfelen er geen moment aan dat petrochemicaliën nog lang de belangrijkste drijvende kracht achter de vraag naar olie zullen zijn," zei de directeur van het I.E.A. Dat heeft ook te maken met een sterke toename van opkomende economieën en daarmee van het verbruik van plastic.

Met name de oliegiganten zoals Exxon-Mobil en Royal Dutch Shell, zijn nu al de belangrijkste boosdoeners in de vernietiging van ons milieu. Exxon Mobil alleen al is verantwoordelijk voor 5 % van ’s werelds totale kooldioxide-uitstoot. Dat is een van de broeikasgassen die is gekoppeld aan de wereldwijde klimaatverandering. De uitstoot in Amerika bijvoorbeeld is tussen 1990 en 2004 gestegen met bijna 16%. Oorzaak is de stijging van het gebruik van elektriciteit die is opgewekt door het verbranden van fossiele brandstoffen. Een stijging van de vraag naar energie wordt veroorzaakt door de toenemende industriële productie en een stijging van de benzineconsumptie als gevolg van het vele reizen met auto en vliegtuig.


5068440047_c83ec4e30e_bjpg

De aarde heeft de afgelopen 250 jaar grote veranderingen doorgemaakt. Met name in de afgelopen vijftig jaar heeft de aanslag op het milieu spectaculaire vormen aangenomen. Hele bossen zijn verwoest; vele baaien, rivieren, meren en stromen zijn verontreinigd met industrieel en agrarisch afval. Veel diersoorten zijn gedoemd om uit te sterven als gevolg van ongecontroleerde jacht/stroperij en ecologische veranderingen. Door de roofbouw en de niet aflatende zoektocht naar mineralen zijn hele berghellingen vernietigd. De verandering van het klimaat is inmiddels waarneembaar.

Is het een wonder dat werknemers en progressieven over de hele wereld ernstig bezorgd zijn en strijden voor het stoppen met exploitatie, vernietiging en verontreiniging van lucht, bodem en water door de imperialistische landen?

Natuurlijk, alle initiatieven die tegen een verdere vernietiging van ons (leef) milieu zijn een goede zaak. Een voortgaande bewustwording over de impact van onze individuele acties is ook een onderdeel van het opbouwen van politiek bewustzijn dat moet leiden tot respect voor de planeet en een permanente beweging voor een ecologisch duurzaam economisch systeem.

Maar in termen van het daadwerkelijk redden van het milieu tegen de massale afvalproblematiek is het een druppel op de gloeiende plaat.

Echte verandering kan alleen bereikt worden door het beheersen en veranderen van de productie.

OPINIE

De gevaren van plasticvervuiling

door Gerben Beckmann

Plastics zijn te vinden in producten die we dagelijks gebruiken: speelgoed, kleding, wegwerpbekers, flessen, auto's, rietjes, enz. De lijst is eindeloos. Plastic is goedkoop en gemakkelijk te maken. Plastic goederen en plastic productie zijn de afgelopen jaren explosief gestegen.

Het gebruikte plastic, in welke vorm dan ook, komt allemaal ergens terecht. Misschien op een stortplaats of het waait mee met de wind.

Meer dan 90% van de plastic goederen wordt niet gerecycled. De meeste plastics hebben dan ook hun weg gevonden naar rivieren, meren en oceanen. Na verloop van tijd breekt het plastic af in microscopisch kleine deeltjes. Microplastics zijn overal, zelfs in de diepste zeebodemsedimenten en in het Noordpoolgebied. Ze kunnen ontstaan in kleine vorm, in tandpasta of make-up of kunnen worden afgeleid van grotere stukken plastic, die na verloop van tijd in kleine deeltjes breken. Onderzoekers zeggen dat deze plastic deeltjes al voorkomen in ons drinkwater en in voedsel dat is bereid met water, zoals pasta en brood.

Elke dag worden er meer plastics aan de wereldwateren toegevoegd. Alleen al vanuit kustgebieden vinden tussen de 5,3 miljoen en 14 miljoen ton plastic elk jaar hun weg naar de oceanen. Momenteel wordt de hoeveelheid plastic in de oceanen geschat op 150 miljoen ton. Het duurt zeker 450 jaar voordat dit biologisch zou zijn afgebroken.

Door plasticvervuiling wordt het voortbestaan van zo’n 700 diersoorten ernstig bedreigd. Kleine en grote. Walvissen bijvoorbeeld zijn steeds vaker het slachtoffer van plasticvervuiling. In juni stierf nog een walvis in de buurt van Thailand door het binnenkrijgen van meer dan 80 plastic zakken. En een potvis werd dood aangetroffen op een strand in Spanje met 29 kilo plastic in zijn maag. Onderzoekers die een groot deel van de zeeschildpadden bestuderen, meldden onlangs dat de helft van de babyzeeschildpadden vol zaten met plastic. Ze berekenden dat schildpadden 50% kans op overlijden hebben na het innemen van 14 plastic stukjes, en dat jongere schildpadden meer kans lopen om schade op te lopen.

Turtle-in-6pac-ring1-620x430jpg

Kunnen kunststoffen ook de volksgezondheid beïnvloeden?

Het antwoord is 'ja'. Op verschillende manieren. Afhankelijk van het soort plastic. Diethylhexyl, gevonden in sommige kunststoffen, is kankerverwekkend. Bisfenol-A (BPA), aanwezig in sommige plastic flessen en voedselverpakkingsmaterialen, kan het menselijke hormonale functioneren verstoren en kan worden ingenomen via water of door het eten van besmette vis. Van sommige giftige stoffen in kunststoffen is bekend dat ze aangeboren afwijkingen, kanker en problemen met het immuunsysteem veroorzaken. Cadmium, kwik, broom en lood zijn zeer giftig, hoewel ze in veel landen nu beperkt of verboden zijn in de kunststofvervaardiging, komen zij nog steeds voor in plasticproducten. Bij een recente studie uit 2018 naar het water van het meer van Genève, bleek dat de waarden van de chemicaliën hoger waren dan de geaccepteerde limieten van de EU-wetgeving. De bevindingen waren een bewijs van hoe lang de plasticvervuiling in het milieu blijft, waarbij de metalen vrijkomen als de kunststoffen in de loop van de tijd afbreken.

Pogingen om het gebruik van plastics terug te dringen.

Noorwegen is erin geslaagd om 97 procent van zijn plastic flessen te recyclen. Engeland overweegt iets dergelijks. Denemarken recycled veel meer plastic tassen dan de Verenigde Staten: een gemiddelde Deen gebruikt vier zakjes voor eenmalig gebruik per jaar; een Amerikaanse burger bijna één per dag. Hoe doen ze dat? Denemarken keurde in 1993 een belasting op plastic zakken goed en de tas is niet meer gratis: hij kost nu ongeveer 50 cent, een deel van het geld gaat naar de belasting en een deel naar de winkel. Het effect is een vermindering van de verkoop van tassen met meer dan 40 procent in de afgelopen 25 jaar. Men kan alleen maar hopen dat meer landen zullen volgen.

De Verenigde Staten recyclen momenteel slechts ongeveer negen procent van de kunststoffen. Slechts een handvol Amerikaanse staten hebben wetten aangenomen met betrekking tot het recyclen van plastic.

soupjpg

Jarenlang heeft China veel afval van de wereld, met inbegrip van 40% van de Verenigde Staten, geïmporteerd en gerecycled. Maar in 2018 kwam er een Chinees verbod op de invoer van kunststof, gemengd papier en andere materialen. In de eerste 5 maanden daalde de plastic-toevoer met meer dan 90%. Vooral Californië werd zwaar getroffen door de maatregel. Het is onduidelijk of de Verenigde Staten in staat zullen zijn het hoofd te bieden aan de toegenomen toevloed van te recyclen producten op eigen grondgebied. Zelfs als de Verenigde Staten en alle ontwikkelde landen over voldoende machines en faciliteiten zouden beschikken om plastics te recyclen, dan nog zou het niet genoeg zijn om de oceanen te redden.

Wat zouden wij zelf kunnen doen?

Hoe ziet onze bijdrage aan de vermindering van plastics er uit.

We zouden minder online producten kunnen bestellen. De verpakking is een enorme bron van vervuiling (bubbelwikkelingen, gemaakt van polyethyleen met lage dichtheid. Het is niet de gemakkelijkste vorm van plastic om te recyclen en het omvat 20 procent van het wereldwijde plastic afval). Minimaliseren van schuimkoppen en afneembare containers zou zeer nuttig zijn: ze zijn gemaakt van polystyreen, dat moeilijk te recyclen is. Vermijd het gebruik van rietjes, indien mogelijk. Het zou de zeedieren helpen. Rietjes, gemaakt van polypropyleen, eindigen meestal in de oceaan. Polypropyleen omvat 19 procent van het wereldwijde plastic afval. Hergebruik en recycle zoveel mogelijk is een mantra die niet te vaak kan worden herhaald. Samen kunnen we een verschil maken. En als we onze middelen ook kunnen bundelen om ontwikkelingslanden te helpen recyclen, dan kunnen we misschien onze oceanen, de schildpadden, de walvissen en zelfs onszelf redden.

Echte veranderingen kunnen alleen bereikt worden door het beheersen en veranderen van de productie. Doorgaan op de huidige (kapitalistische) weg van overproductie en vervuilende producten zal onze planeet onherstelbaar verstoren. Het kapitalisme creëert immers altijd maar weer volstrekt onnodige nieuwe vormen van afval.

Een ‘goed’ voorbeeld hierbij is de verkoop van water in plastic flessen. De laatste 20 jaar is dit enorm toegenomen. De hele industrie is opgebouwd rond de nieuwe verpakking. De kapitalisten creëerden er een markt voor. Miljoenen werkende mensen kochten gebotteld water. Niet vanwege de noodzaak voor drinkwater. Het resultaat was een enorme vervuiling door plastic en een privaat watertje dat miljarden winst boekt voor diezelfde kapitalist.

Een meer rationeel systeem zou verbetering en distributie van schoon leidingwater inhouden. En het minimaliseren van de distributie van goederen met plastic verpakkingen. De meeste kapitalisten willen echter alleen maar hun winsten verhogen. De politieke en zakelijke elites zijn dan ook in hoge mate verantwoordelijk voor de huidige milieuproblematiek.

plastic-3151246_960_720jpg

In een socialistische maatschappij zal er sprake zijn van een gecentraliseerd plan voor de productie. In het belang van de mensen en de planeet. Het recycle-systeem zou op die manier een door de werknemers zelf geleid initiatief zijn. Zij controleren dan de productiemiddelen in plaats van de op geld beluste miljardairs. Pas dan kan er echt verschil gemaakt worden. Ook zal de samenleving dan in een positie zijn dat in de fabrieken wordt beslist welke producten er geproduceerd gaan worden. Gebaseerd op een plan ter vermindering, hergebruik en recycling.

En tot slot.

Inspanningen van vrijwilligers, actief in de milieubeweging en andere initiatieven zoals het schoonmaken van stranden, parken, ed. kunnen helpen aan het bouwen van een collectieve organisatie en bewustzijn kweken. Maar de grote multinationals blijven ons bombarderen met plastic flessen en andere troep. Zonder het op te ruimen.

We hebben daarom meer nodig dan individuele initiatieven. We moeten de collectieve politieke strijd voeren!